Bệnh chân tay miệng: nguyên nhân và cách điều trị

Là một trong những bệnh lý dễ bị mắc phải, là bệnh viêm nhiễm siêu vi nhỏ đặc biệt ở trẻ nhỏ dễ bị hơn. Biểu hiện đặc trưng của bệnh chân tay miệng là có các vết loét ở miệng và phát ban ở tay và chân. Bệnh lý không quá nguy hiểm tính mạng nhưng sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe và lâu dần có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.

Do đó việc điều trị bệnh chân tay miệng ở trẻ em và người trưởng thành là điều cần thiết và cấp bách khi phát hiện bệnh lý. Hãy cùng với Hello Koka chia sẻ cho bạn tất cả kiến thức hữu ích và cần thiết về bệnh chân tay miệng ở trẻ nhỏ và người lớn nhé. 

Bệnh chân tay miệng là gì

Bệnh tay, chân và miệng là một bệnh nhiễm trùng rất dễ lây lan. Nó gây ra bởi virus từ chi Enterovirus, phổ biến nhất là coxsackievirus. Virus này có thể lây lan từ người sang người qua tiếp xúc trực tiếp với bàn tay chưa rửa, hoặc bề mặt bị nhiễm phân. Thậm chí là do tiếp xúc với nước bọt, phân, dịch tiết hô hấp của người bị nhiễm bệnh đều có khả năng cao bị bệnh chân tay miệng

Bệnh lý có thể bị ở mọi lứa tuổi đặc biệt là ở trẻ em dưới 5 tuổi dễ bị bệnh lý hơn. Nếu bị tình trạng nhẹ có thể tự khỏi sau vài ngày.

Bệnh chân tay miệng

Các triệu chứng của bệnh tay, chân và miệng là gì?

Các triệu chứng bắt đầu phát triển ba đến bảy ngày sau khi bị nhiễm trùng ban đầu. Thời kỳ này được gọi là thời kỳ ủ bệnh. Khi các triệu chứng xuất hiện, bạn hoặc con bạn có thể gặp:

+ Sốt

+ Chán ăn

+ Đau họng

+ Đau đầu

+ cáu gắt

+ đau, nổi mụn đỏ ở miệng, giống như phồng rộp trên lưỡi, nướu và bên trong má

+ nổi mẩn đỏ ở bàn tay và lòng bàn chân

+ Trẻ quấy khóc, khó chịu ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi

Sốt và đau họng thường là triệu chứng đầu tiên của bệnh tay, chân và miệng.  Đôi khi là kém ăn và khó chịu. Các mụn nước và phát ban đặc trưng xuất hiện muộn hơn, thường là một hoặc hai ngày sau khi sốt bắt đầu.

Các vết loét này có thể xuất hiện ở cổ họng, trong miệng. Và thường sau một đến hai ngày thì nó sẽ phát tác ở tay và chân.  Thậm chí là mông cũng sẽ xuất hiện.

Nếu các vết loét phát triển ở sau miệng hoặc ở cổ họng thì có thể người bệnh đã bị nhiễm một loại virus khác. Virus này cũng liên quan đến bệnh chân tay miệng và có tên là herpangina. Điểm khác biệt của herpangina bao gồm sốt cao đột ngột thậm chí là co giật. 

Nguyên nhân gây bệnh?

Bệnh tay, chân và miệng thường do một loại coxsackievirus, phổ biến nhất là coxsackievirus A16. Coxsackievirus là một phần của một nhóm vi-rút gọi là enterovirus. Và các virus enterovirus khác có thể gây ra bệnh lý chân tay miệng. 

Virus có thể dễ dàng lây lan từ người sang người. Bạn hoặc con bạn có thể mắc bệnh tay, chân và miệng thông qua tiếp xúc với người bị nhiễm bệnh:

+ nước bọt

+ dịch từ mụn nước

+ phân

+ Các giọt hô hấp phun vào không khí sau khi ho hoặc hắt hơi

+ Bệnh tay, chân và miệng cũng có thể lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với bàn tay chưa rửa hoặc bề mặt có chứa dấu vết của virus.

Bệnh phổ biến ở trẻ em, trẻ nhỏ do trong môi trường chăm sóc trẻ như tã, tập bi bô, mò mẫn mọi thứ bẩn, và trẻ thường có thói quen đưa tay vào miệng.

Bên cạnh đó bệnh khác với bệnh lở mồm long móng, do đó người bệnh không nên được nhầm lẫn 2 bệnh lý này với nhau. 

Bệnh chân tay miệng có mấy cấp độ bệnh?

Bệnh lý được chia làm nhiều cấp độ, chủ yếu theo 4 cấp độ bệnh từ nhẹ đến nặng.

+ Cấp độ 1: là cấp độ nhẹ nhất, người bệnh mới có biểu hiện như loét miệng, chân tay có nốt nhỏ có thể tự điều trị tại nhà bằng thuốc.

+ Cấp độ 2: Có nhiều biểu hiện bệnh lý khác nhau, được phân chia thành từng nhóm nhỏ hơn.

  • Bệnh độ 2a: có biểu hiện như bị sốt cao trên 39 độ, trẻ em có hiện tượng co giật. Người mệt mỏi, dễ quấy khóc hay bị nôn ói, chớ ra,..
  • Chân tay miệng 2b nhóm 1: vẫn bị sốt cao hơn 39 độ, có hiện tượng co giật và không đáp ứng với thuốc hạ sốt.
  • Tay chân miệng 2b nhóm 2: người bệnh sẽ có triệu chứng như bị run chân tay, hoa mắt chóng mặt, thị giác yếu đi, thậm chí bị yếu chi rất nguy hiểm cho tính mạng.

+ Cấp độ 3: Thường trẻ bị sẽ vã mồ hôi, mạch đập rất chậm. Có thể khó thể, huyết áp tăng cao

+ Cấp độ 4:  bệnh lý đã nguy kịch và quá nguy hiểm. Phải đưa đi đến bệnh viện ngay vì nó hội tụ đủ các triệu chứng trên.

Biến chứng nguy hiểm bệnh chân tay miệng

Biến chứng nguy hiểm ở bệnh chân tay miệng

Điển hình biến chứng ở bệnh là người bệnh sẽ bị mất nước. Sẽ gây lở loét ở miệng, vùng cổ họng khiến cho bạn sinh hoạt ăn uống khó khăn hơn, gây đau đớn cho người bệnh..

Do đó các mẹ hay nên theo dõi con bạn nếu bị mắc bệnh lý này nên cho trẻ uống đầy đủ nước. Vì nếu bị mất nước sẽ rất nguy hiểm, nên hỏi ý kiến bác sĩ ngay để truyền tĩnh mạch cung cấp đầy đủ nước.

Vì là một bệnh lý nhẹ, nên nhiều người vẫn chủ quan khi mắc bệnh. Tưởng bệnh lý sẽ tự khỏi. Tuy nhiên nếu có các triệu chứng nặng, bất thường kéo dài thì có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như: 

+ Bệnh viêm màng não: bệnh lý nhiễm trùng nguy hiểm 

+ Viêm não: có thể đe dọa đến tính mạng người bệnh nếu không được điều trị kịp thời. 

Làm thế nào được chẩn đoán bệnh lý?

Cách đơn giản nhất để chuẩn đoán bệnh lý là thực hiện kiểm tra thể chất. Các bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra miệng, cơ thể xem có xuất hiện mụn nước hoặc phát ban không. 

Bên cạnh đó có thể lấy mẫu phân để kiểm tra virus, sẽ cho phép xác nhận chính xác về bệnh lý mắc phải.

Cách điều trị bệnh chân tay miệng ở trẻ em và người lớn

Với các trường hợp nhẹ, bệnh lý sẽ tự biến mất trong vòng từ 7-10 ngày mà không cần phải điều trị.

Bạn có thể sử dụng các loại thuốc mỡ theo toa hoặc thuốc không kê đơn để làm dịu mụn nước và phát ban.

Một số thuốc giảm đau như acetaminophen hoặc ibuprofen, để giảm đau đầu

Sử dụng thêm siro thuốc hoặc viên ngậm để giảm đau họng

Một số phương pháp điều trị tại nhà cũng có thể giúp giảm các triệu chứng bệnh tay, chân và miệng. Bạn có thể thử các biện pháp khắc phục tại nhà sau đây để giúp làm cho mụn nước bớt phiền toái:

+ Uống đồ uống lạnh.

+ Tránh trái cây họ cam quýt, đồ uống trái cây và soda.

+ Không nên ăn các loại thức ăn cay hoặc mặn.

+ Vuốt nước muối ấm xung quanh miệng giúp giảm đau do mụn nước ở miệng và cổ họng. Sẽ giúp vùng cổ dễ chịu, nên làm nhiều lần trong ngày.

Cách phòng ngừa bệnh chân tay miệng hiệu quả

Một số biện pháp phòng ngừa có thể giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng bệnh tay chân miệng:

+ Vệ sinh tay chân cẩn thận, là điều cần thiết nhất để bảo vệ sức khỏe của bản thân. Đặc biệt là ở trẻ nhỏ nên vệ sinh sau khi đi vệ sinh hoặc thay bỉm tã.  Trước khi ăn uống cũng phải rửa tay chân cẩn thận. Sử dụng xà phòng để diệt khuẩn và lau khô tay sau khi rửa.

+ Vệ sinh khu vực chung, khử trùng theo định kỳ. Nên có thói quen dạy trẻ vệ sinh sạch sẽ, khử trùng các đồ chơi chung, khu vực hoạt động chung của mọi người định kỳ. Nhất là trẻ nhỏ nên vệ sinh núm vú giả của bé nhé.

+ Dạy con vệ sinh, bảo vệ sức khỏe của mình. Nên giải thích cho con việc không được mút ngón tay, bàn tay hay các đồ chơi khác vào miệng.

+ Khi bị bệnh nên hạn chế tiếp xúc với mọi người để tránh lây nhiễm bệnh lý. Vì bệnh chân tay miệng là bệnh dễ lây nhiễm. Nếu có dấu hiệu hoặc triệu chứng của bệnh nên hạn chế tiếp xúc với mọi người. Nếu bị bệnh nên ở nhà, trẻ nhỏ bị chân tay miệng thì không nên cho chúng đến trường học để hạn chế lây nhiễm cho các bạn khác. Sử dụng thuốc để hết sốt và hết bị loét mới đi học trở lại.

Copyright 2019 © Thiết kế website Hà Nội bởi Hello Koka